Kayıt kuruluşlarının sakladığı ve değerlendirdiği veriler
Kayıt kuruluşları ödeme deneyimlerini, sözleşme verilerini ve kamu sicillerinden gelen bilgileri toplayarak bunları bir olasılık değerinde (score) yoğunlaştırır.
19 Kasım 2026’ya kadar § 31 Abs. 1 BDSG (Federal Veri Koruma Kanunu), bir skorun kullanılmasına yalnızca veri koruma hukukuna uyulmuşsa ve kullanılan veriler bilimsel olarak tanınmış matematiksel istatistiksel bir yönteme göre kanıtlanabilir biçimde önemliyse izin verir. Değeri yalnızca adres verileri taşıyamaz.
20 Kasım 2026’dan itibaren § 37a BDSG geçerlidir (12 Mayıs 2026 tarihli kanun, BGBl. 2026 I Nr. 139). Adres verileri, yaş, cinsiyet, ad, sosyal ağlardan gelen veriler, hesap hareketleri ve özel nitelikli kişisel veriler bundan sonra bu tür skorlara hiç dâhil edilemez ve reşit olmayanlar değerlendirilemez, § 37a Abs. 2 BDSG.
Açık alacaklar için daha dar bir sınır geçerlidir. İcra edilebilir hâle gelmiş, iflas sürecinde tespit edilmiş ve inceleme toplantısında itiraz edilmemiş ya da borçlu tarafından açıkça kabul edilmiş alacaklar dâhil edilebilir.
Aksi hâlde borçluya vadeden sonra en az iki kez yazılı ihtar gönderilmiş olmalı, ilk ihtar en az dört hafta önce yapılmış olmalı, borçlu önceden, en erken ilk ihtarla birlikte, bir kayıt kuruluşunca dikkate alınma ihtimali hakkında bilgilendirilmiş olmalı ve alacağa itiraz etmemiş olmalıdır.
Sözleşmenin ödeme gecikmeleri nedeniyle bildirim süresi olmaksızın feshedilebilmesi ve borçlunun önceden dikkate alınma ihtimali hakkında bilgilendirilmiş olması da yeterlidir. Bunu 19 Kasım 2026’ya kadar § 31 Abs. 2 BDSG, sonrasında aynı katalogla § 37a Abs. 3 BDSG düzenler. Bir alacağın kayıt kuruluşuna bildirilmesine izin verilip verilmediği yalnızca GDPR’ye göre belirlenir (BGH, 12 Mayıs 2026 tarihli karar, VI ZR 375/24, Rn. 14).
ABAD, 7 Aralık 2023’te böyle bir olasılık değerinin, üçüncü bir tarafın sözleşme ilişkisi kurup kurmayacağı ona bağlıysa, Art. 22 Abs. 1 GDPR uyarınca otomatik bireysel bir karar oluşturabileceğine karar verdi (C-634/21).
Her kayıt kuruluşu kendi veri tabanını tutar. Schufa’daki bir hata, infoscore Consumer Data ya da CRIF’teki kayıt hakkında hiçbir şey söylemez. Bu nedenle tüm veri kopyalarını yan yana inceleriz.
Kayıt kuruluşlarına karşı GDPR haklarınız
İtirazı dört hak taşır. Art. 15 GDPR size veri kopyası dâhil bilgi edinme hakkını, Art. 16 GDPR yanlış verilerin düzeltilmesini, Art. 17 GDPR silinmesini ve Art. 21 Abs. 1 GDPR meşru menfaate dayanan bir işlemeye itiraz hakkını verir.
Bu haklar, veri sorumlusu sıfatıyla her kayıt kuruluşuna yöneltilir. Art. 12 Abs. 3 GDPR uyarınca kuruluş, talebin alınmasından itibaren bir ay içinde alınan önlemler hakkında bilgi vermelidir; karmaşık ya da çok sayıda talepte bu süreyi iki ay daha uzatabilir ve bunu ilk ay içinde size bildirmelidir.
Yanıt gelmez ya da kayıt kuruluşu reddederse, Art. 77 Abs. 1 GDPR uyarınca bir denetim kurumuna şikâyet hakkınız doğar. Ayrıca hukuk mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Kredi bilgilerinde sık görülen hatalar
Hata örüntüleri tekrarlanır. Aynı ada sahip iki kişinin karıştırılmasından, çoktan ödenmiş olmasına rağmen hâlâ veri tabanında duran alacaklara kadar uzanır. Veri kopyasındaki her kalemi tek tek inceleyin: alacaklı, tutar, vade tarihi, kapanış notu.
Yanlış kayıtlar, kişi karışıklığı ve mükerrer kayıtlar
Yanlış kayıtlar, var olmayan, çoktan ödenmiş ya da yanlış tutarla bildirilmiş alacaklara ilişkindir. Kişi karışıklıkları özellikle adaşları etkiler ve tüm ödeme geçmişlerini çarpıtır. Mükerrer kayıtlar, aynı alacağın alacaklı ve tahsilat şirketi tarafından ayrı ayrı bildirilmesiyle doğar.
Yanlış verileri Art. 16 GDPR düzeltir. Hukuka aykırı biçimde işlenmişlerse Art. 17 Abs. 1 lit. d GDPR’den doğan silme talebi devreye girer. Bir zarar kesinleşmişse buna Art. 82 Abs. 1 GDPR eklenir.
Eskimiş kayıtlar ve haksız sorgular
Saklama süresi dolmuşsa kayıt ortadan kalkmalıdır. ABAD, 7 Aralık 2023’te özel ekonomik kayıt kuruluşlarının, verilen bir kalan borçlardan ibra (Restschuldbefreiung) bilgisini, bu bilginin kaynaklandığı kamu sicilinden daha uzun saklayamayacağına karar verdi (birleştirilmiş davalar C-26/22 ve C-64/22).
İflas ilanları portalında bu yayın, § 3 Abs. 2 ile bağlantılı olarak Abs. 1 Satz 1 InsBekV uyarınca, kalan borçlardan ibra kararının kesinleşmesinden en geç altı ay sonra silinir.
Her sorgunun da bir hukuki dayanağı olmalıdır. Art. 6 Abs. 1 GDPR, rıza gösterdiyseniz, bir sözleşmenin kurulmasına ya da ifasına hizmet ediyorsa ya da meşru bir menfaat sizin menfaatlerinizden ağır basıyorsa bir kredi sorgusunu kapsar. Bu dayanaklardan hiçbiri yoksa veriler hukuka aykırı işlenmiştir ve Art. 17 Abs. 1 lit. d GDPR uyarınca gecikmeksizin silinmelidir.
İtirazı hayata geçirmek ve tazminat
Süreç her zaman aynıdır: veri kopyasını talep edin, hatalı kalemleri belirtin, süreli olarak düzeltme ya da silme isteyin, ret hâlinde tırmandırın. Düzeltme yapılmazsa Art. 82 Abs. 1 GDPR devreye girer.
Bunun yanında § 824 Abs. 1 BGB bulunur. Hüküm, bir başkasının kredisini gerçek dışı olgu iddialarına karşı korur ve kazancı ya da geleceği tehlikeye giren şirketler için olduğu kadar özel kişiler için de geçerlidir.
İtirazın akışı ve süreleri
İlgili görünen her kayıt kuruluşundan Art. 15 Abs. 3 GDPR uyarınca veri kopyasını talep edin. İlk kopya ücretsizdir; ücret yalnızca aynı verilerin ek kopyaları için talep edilebilir ve daha sonraki bir tarihte yapılan yeni bir talep, açıkça dayanaksız ya da aşırı olmadıkça yine ücretsizdir (Art. 15 Abs. 3 Satz 2, Art. 12 Abs. 5 Satz 2 GDPR). Ardından itiraz ettiğiniz her kaydı tek tek ve gerekçesiyle belirtin.
Kayıt kuruluşu, Art. 12 Abs. 3 GDPR uyarınca talebin alınmasından itibaren bir ay içinde alınan önlemler hakkında bilgi vermelidir. Reddederse Art. 77 Abs. 1 GDPR uyarınca şikâyet ve hukuk mahkemesinde dava yolu yan yana açıktır.
Talepler § 195 BGB uyarınca üç yılda zamanaşımına uğrar. Süre, § 199 Abs. 1 BGB uyarınca, talebin doğduğu ve sizin talebi doğuran koşulları ve borçlunun kimliğini öğrendiğiniz ya da ağır ihmal olmaksızın öğrenmiş olmanız gerektiği yılın sonunda başlar.
Hatalı kredi bilgisinde tazminat
Art. 82 Abs. 1 GDPR, yönetmeliğin ihlalinden doğan maddi ve manevi zarar için her kişiye tazminat verir. Maddi zararlar arasında daha yüksek kredi faizi, çöken finansman, kaybedilen tedarikçi ilişkisi bulunur.
Manevi kısım için ABAD, 4 Mayıs 2023’te, Art. 82 Abs. 1 GDPR’nin, tazminatı belirli bir önemlilik derecesine bağlayan ulusal bir düzenlemeye ya da uygulamaya engel olduğuna karar verdi (C-300/21). Zararın kendisini yine de siz ortaya koymalısınız.
Gerçek dışı bir olgu iddiası krediyi tehlikeye soktuğunda buna § 824 Abs. 1 BGB eklenir. Bildirimi yapan kişi gerçek dışılığı bilmese bile bilmesi gerekiyorsa talep yine de mevcuttur.
Diğer bilgiler
Bu konular da ilginizi çekebilir:
Bu bilgiler somut olayda hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
