Raporluyken fesih yapılması hukuken mümkündür, ancak bu durum ücret ödemesinin sürmesi hakkını başlangıçta değiştirmez. Aynı durum tersi için de geçerlidir: fesih size ulaştıktan sonra hastalanırsanız. Bu rehber, hangi durumda kimin ödediğini, hangi sürelerin geçerli olduğunu ve işverenin ödemeyi ne zaman reddedebileceğini açıklar.
İşveren raporluyken fesih yapabilir mi?
Evet. Raporun fesihten koruduğu yaygın bir yanılgıdır. Bir çalışamazlık belgesi (AU) ne süreli ne de haklı nedenle derhal feshi engeller. Fesih için genel koşullar mevcutsa işveren, siz raporluyken de iş ilişkisini sona erdirebilir.
Bundan ayrı tutulması gereken, hastalık nedeniyle fesihtir. O da belirli koşullarda mümkündür, ancak kendi kurallarını izler ve raporluyken yapılan fesihle karıştırılmamalıdır.
Hastalıkta fesihten sonra ücret ödemesinin sürmesi: temel kural
Ücret Ödemesinin Sürmesi Kanunu’na (EFZG) göre çalışamazlık halindeki bir çalışan, altı haftaya (42 takvim günü) kadar ücretinin ödenmeye devam etmesini isteyebilir. Bu hak ihbar süresi boyunca da geçerlidir ve ancak altı haftanın dolmasıyla veya iş ilişkisinin sona ermesiyle biter.
| Durum | Ücret ödemesinin sürmesi hakkı |
|---|---|
| İşveren feshinden önce rapor | Evet, 6 haftaya kadar veya iş ilişkisinin sonuna kadar |
| İşveren feshinden sonra rapor | Evet, hastalık fiilen mevcutsa |
| Kendi isteğiyle fesihten sonra rapor | Evet, ancak raporun ispat gücü sarsılabilir |
| İş ilişkisi hastalık sırasında biterse | Sonrasında sağlık kasası öder (hastalık parası) |
Raporun ispat gücü ne zaman sarsılabilir?
Bir hekim raporunun kural olarak yüksek bir ispat gücü vardır, dolayısıyla işveren önce ödemeye devam etmek zorundadır. Ancak Federal İş Mahkemesi çeşitli kararlarında, bu ispat gücünün belirli koşullarda sarsılabileceğini açıklığa kavuşturmuştur.
Kuşkuyu özellikle şu durumlar doğurur:
- Rapor, kendi isteğiyle fesih gününde düzenlenir ve kalan ihbar süresini tam olarak kapsar.
- Çalışan istifa eder ve ertesi günden son iş gününe kadar raporludur.
- Hastalık konusunda kuşku doğuran başka koşullar vardır, örneğin aynı anda artık işe gelmeyeceğinin duyurulması.
Bu hallerde çalışan, fiilen çalışamaz olduğunu başka yollarla, örneğin hekim beyanlarıyla veya hekimi sır saklama yükümlülüğünden kurtararak kanıtlamak zorundadır.
Önemli: işveren feshinden sonraki durum farklıdır. Bir çalışan, işveren feshini aldıktan sonra raporlu olursa, raporun ispat gücü kural olarak sırf bu nedenle sorgulanmaz.
Hastalık parası: iş ilişkisi bittikten sonra kim öder?
İş ilişkisi çalışamazlık sırasında sona ererse işverenin ücret ödemesi de biter. O andan itibaren yasal sağlık sigortası devreye girer ve çalışamazlık sürdüğü sürece hastalık parası öder.
Hastalık parası kural olarak brüt gelirin yüzde 70’i kadardır, ancak net gelirin yüzde 90’ını aşamaz. En fazla 78 hafta boyunca ödenir, altı haftalık ücret ödemesi bu süreden düşülür.
Çalışanlar için süreler ve yükümlülükler
| Yükümlülük | Süre |
|---|---|
| İşvereni çalışamazlıktan haberdar etmek | Derhal, hastalığın ilk günü |
| Raporu işverene sunmak | En geç dördüncü takvim günü, sözleşmede kararlaştırılmışsa daha erken |
| Süren hastalıkta devam raporu | Kesintisiz, boşluksuz |
| Fesihte iş arayan kaydı | Sözleşme bitiminden 3 ay önce veya öğrenmeden itibaren 3 gün içinde |
Raporda bir boşluk olması ücret ödemesi hakkını tehlikeye atabilir. Bu nedenle devam belgelerinin önceki rapora kesintisiz bağlanmasına dikkat edin.
İhbar süresinde izindeyken hastalanmak
Onaylanmış bir izin sırasında hastalanırsanız, raporu zamanında sunmanız halinde hastalık günleri izinden sayılmaz (§ 9 BUrlG). Bu izin günleri size kalır; iş ilişkisi sona ererse parasal olarak ödenmesi gerekir.
Raporluyken işten çıkarılma hakkında sık sorulan sorular
Raporluyken işten çıkarılabilir miyim?
Evet. Rapor fesihten korumaz. İşveren, mevcut bir çalışamazlıktan bağımsız olarak hem süreli hem de haklı nedenle derhal fesih yapabilir.
Hastayken ihbar süresi boyunca işveren ödemeye devam etmek zorunda mı?
Kural olarak evet. Hastalık halinde ücret ödemesinin sürmesi, ihbar süresi boyunca dahil olmak üzere altı haftaya kadar geçerlidir. Sonrasında sağlık kasası devralır.
İşverenim ücret ödemesini reddedebilir mi?
Yalnızca raporun ispat gücünü başarıyla sarsarsa, örneğin rapor kendi isteğiyle yapılan bir fesihle zaman bakımından şüpheli biçimde örtüşüyorsa. Bu durumda fiilen hasta olduğunuzu başka yollarla kanıtlamanız gerekir.
İş ilişkim hastalığım sırasında sona ererse ne olur?
İş ilişkisinin bitiminden itibaren, çalışamazlık sürdüğü sürece sağlık kasanızdan hastalık parası alırsınız.
Raporlu olmama rağmen iş arayan olarak kaydolmak zorunda mıyım?
Evet. İş arayan kaydı yükümlülüğü rapordan bağımsız olarak vardır. Süreyi kaçırırsanız işsizlik parasında bir haftalık bekleme süresi doğabilir.
Raporluyken iş görüşmesine gidebilir miyim?
Kural olarak evet. Rapor ev hapsi anlamına gelmez, iyileşmeyi tehlikeye atmayan her şey serbesttir. Bir iş görüşmesine katılmak genellikle sorunsuzdur.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel hukuki danışmanlığın yerine geçmez. Her olay farklıdır. Somut sorularınız için erkenden avukat desteği almanızı öneririz.
