Fesih davası

Dava süresi: feshin tebliğinden itibaren üç hafta

Dava süresi § 4 KSchG’de düzenlenmiştir. Bu hükmün 1. cümlesine göre, iş ilişkisinin devam ettiğinin tespitine yönelik dava, yazılı feshin tebliğinden itibaren üç hafta içinde iş mahkemesinde açılmalıdır. Davanın bu süre içinde mahkemeye ulaşmış olması gerekir; gönderim tarihi önemli değildir.

Fesih, olağan koşullarda öğrenilmesi beklenebilecek şekilde hakimiyet alanınıza girdiği anda tebliğ edilmiş sayılır. Tatil veya yokluk tebliği ertelemez.

Sürenin son günü bir cumartesiye, pazara veya resmi tatile denk gelirse, § 193 BGB uyarınca yerini bir sonraki iş günü alır.

Tebliği ispat yükümlülüğü işverene aittir. Federal İş Mahkemesi’nin 7 Mayıs 2026 tarihli kararından (Az. 2 AZR 184/25) bu yana, bir taahhütlü mektup gönderi makbuzu (Einwurf-Einschreiben) bu ispatı artık kural olarak sağlamamaktadır.

Günümüzde yaygın olan tarama usulünde dağıtıcı, gönderiyi kutuya atmadan önce zaten kaydeder; bu nedenle teslim belgesi, fiili atışa dair bir görünüş ispatı oluşturmaz. Aynı çizgiyi İkinci Daire, 30 Ocak 2025 tarihli kararında (Az. 2 AZR 68/24) zaten benimsemişti.

Süre kaçırılırsa fesih, § 7 KSchG uyarınca başından beri geçerli sayılır. Tüm makul özene rağmen zamanında dava açmanız engellenmişse, örneğin hastalık nedeniyle, § 5 KSchG uyarınca sonradan kabul mümkündür.

Başvuru, engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde, en geç kaçırılan sürenin bitiminden altı ay sonra yapılmalıdır. Yetkili mahkeme, Frohsinnstraße 2’deki Augsburg İş Mahkemesi’dir.

Koşullar: Fesih Koruma Kanunu ne zaman uygulanır

Genel fesih koruması iki koşulu gerektirir. İş ilişkinizin § 1 Abs. 1 KSchG uyarınca aynı işyerinde altı aydan uzun sürmüş olması gerekir. İşyerinin § 23 Abs. 1 Satz 3 KSchG uyarınca kural olarak ondan fazla çalışan istihdam etmesi gerekir; yarı zamanlı çalışanlar haftada 20 saate kadar 0,5, 30 saate kadar 0,75 olarak sayılır.

1 Ocak 2004’ten önce başlamış iş ilişkileri için, varlığını sürdüren işyerlerinde § 23 Abs. 1 Satz 2 KSchG uyarınca eski eşik değeri, yani beşten fazla çalışan, geçerliliğini korur.

Kanun uygulanıyorsa işveren, § 1 Abs. 2 KSchG uyarınca kişisel, davranışsal veya işletme kaynaklı bir neden ortaya koymalıdır. İşletme kaynaklı bir fesihte işveren ayrıca § 1 Abs. 3 KSchG uyarınca sosyal seçim yapmalı ve bunda kıdem süresini, yaşı, bakım yükümlülüklerini ve ağır engelliliği dikkate almalıdır.

Küçük işyerinde de bir dava başarılı olabilir. Fesih, § 623 BGB uyarınca yazılı şekle tabidir, elektronik şekil hariç tutulmuştur; § 126 Abs. 1 BGB bunun için elle atılan imza ister. İşyeri kurulunun dinlenmesi olmadan fesih, § 102 Abs. 1 BetrVG uyarınca geçersizdir.

İşyeri kurulu üyeleri için § 15 KSchG, hamileler ve anneler için § 17 MuSchG, ebeveyn izni süresince § 18 BEEG ve ağır engelli kişiler için § 168 SGB IX uyarınca özel fesih koruması vardır. Ayrıca bir fesih, § 242 BGB uyarınca dürüstlük kuralına aykırı olabilir.

Fesih davası için süre hesaplayıcı

Feshin size tebliğ edildiği tarihi girin. Hesaplayıcı, davanın Augsburg İş Mahkemesi’ne ulaşması gereken son günü, hafta sonları ve Bavyera tatilleri nedeniyle § 193 BGB uyarınca kayma dahil olmak üzere bildirir.

Augsburg İş Mahkemesi’nde fesih davasının süreci

Süreç, § 54 Abs. 1 ArbGG uyarınca başkan huzurunda sulh amacıyla bir duruşmayla başlar. Fesih davaları § 61a Abs. 1 ArbGG uyarınca öncelikli olarak sonuçlandırılmalıdır.

İki hafta içinde uzlaşma duruşması

Uzlaşma duruşması, § 61a Abs. 2 ArbGG uyarınca davanın açılmasından itibaren iki hafta içinde yapılmalıdır. Yalnızca başkan huzurunda yapılır. Başkan, § 54 Abs. 1 ArbGG uyarınca tüm dava konusunu her iki tarafla görüşür ve tüm koşulları dikkate alarak sulh sağlamaya çalışır.

Bir sulh, iş ilişkisinin tazminat karşılığında sona ermesini de, çalışma belgesinin içeriğini de düzenleyebilir. Karar olmaksızın davayı sona erdirir.

Başarısız uzlaşma duruşmasından sonra kurul duruşması

Uzlaşma duruşması başarısız olursa başkan, § 61a Abs. 3 ArbGG uyarınca davalıdan, en az iki haftalık bir süre içinde davaya yazılı olarak ve delil sunarak cevap vermesini ister. Davacıya, § 61a Abs. 4 ArbGG uyarınca aynı uzunlukta bir görüş bildirme süresi verebilir.

Sonradan ileri sürülen saldırı ve savunma araçları, § 61a Abs. 5 ArbGG uyarınca yalnızca davayı geciktirmiyorsa veya gecikme yeterince mazur gösterilmişse kabul edilir.

Bundan sonra kurul karar verir. § 16 ArbGG uyarınca bir başkan ile çalışanlar ve işverenler kesiminden birer fahri hâkimle görev yapar. Fesih nedenini işverenin ortaya koyması ve kanıtlaması gerekir. Karara karşı Münih Eyalet İş Mahkemesi’ne (Landesarbeitsgericht München) istinaf yolu açıktır.

Fesih davasında masraflar ve tazminat

İlk derecede her taraf, kazansa bile kendi avukatlık masrafını üstlenir. § 12a Abs. 1 ArbGG, haklı çıkan tarafın bir vekil tutma masraflarının karşılanmasına ilişkin bir hakkını dışlar.

Sürecin tamamı mahkeme önünde sulh ile sona ererse, GKG’ye ekli masraf cetvelinin 8210 no’lu kaleminde öngörülen mahkeme harcı düşer (Vorbemerkung 8 KV GKG).

Sürecin tamamı çekişmeli duruşma olmaksızın sona erer ve gıyap kararı verilmezse de harç düşer, örneğin kurul duruşmasından önce davanın geri alınması hâlinde (Nr. 8210 KV GKG’ye ilişkin açıklama Abs. 2); çekişmeli duruşmadan sonra, sözlü duruşmanın kapanmasından önce davanın geri alınması hâlinde harç 0,4’e iner (Nr. 8211 KV GKG).

Dava değerine ve RVG’ye göre masraflar

Dava değeri avukatlık ücretlerini belirler. § 42 Abs. 2 Satz 1 GKG uyarınca bir iş ilişkisinin feshi ihtilaf konusu olduğunda en fazla çeyrek yıl için ödenecek ücret esas alınır ve bu üst değer fesih davalarında kural olarak uygulanır. Aylık 3.500 € brüt ücrette bu, 10.500 € eder.

Bu dava değerinden, § 13 Abs. 1 RVG’ye ekli Tablo 2’deki yasal ücretler hesaplanır. Yargılamada Nr. 3100 VV RVG uyarınca yargılama ücreti ve Nr. 3104 VV RVG uyarınca duruşma ücreti doğar; mahkeme önünde sulh hâlinde ayrıca Nr. 1003 VV RVG uyarınca uzlaşma ücreti eklenir. Nr. 7002 ve Nr. 7008 VV RVG uyarınca masraf götürüsü ve katma değer vergisi bunlara eklenir.

Bu ücretlerden hangilerinin sizin olayınızda doğacağı yargılama aşamasına bağlıdır; bunu vekâleti üstlenmeden önce açıklarız (§ 49b Abs. 5 BRAO).

İş hukuku kapsamında hukuki koruma sigortanız varsa, teminat kararlaştırılan şartlara ve olası bir muafiyet payına bağlıdır. Geliriniz yargılama masraflarına yetmiyorsa, § 11a ArbGG uyarınca Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun adli yardıma ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır. Başvuruyu Augsburg İş Mahkemesi’ne yaparsınız.

§ 1a KSchG uyarınca ve sulhta tazminat

Fesih koruma hukuku, tazminata ilişkin genel bir yasal hak tanımaz.

Tazminat yalnızca § 1a KSchG’de somutlaştırılmıştır: İşveren acil işletmesel gereklilikler nedeniyle fesih yaparsa, feshte bu düzenlemeye işaret ederse ve siz § 4 Satz 1 KSchG’deki sürenin bitimine kadar dava açmazsanız, fesih süresinin bitimiyle bir hak doğar.

Tutar, § 1a Abs. 2 KSchG uyarınca iş ilişkisinin var olduğu her yıl için 0,5 aylık kazançtır; altı aydan uzun süreler tam bir yıla yuvarlanır. 4.000 € brüt ücret ve sekiz yıllık kıdemde bu, 16.000 € eder.

Sulhta taraflar tazminatı serbestçe müzakere eder. Ne kadarının elde edilebileceği, feshin hangi kusurlarının kanıtlanabileceğine bağlıdır; örneğin hatalı bir sosyal seçim veya yapılmamış bir işyeri kurulu dinlemesi.

İş hukukuna ilişkin ek bilgiler

Şu konular da ilginizi çekebilir:

• Fesih bildirimi aldım, ne yapmalıyım?
• Fesihten sonra tazminat
• İşletme kaynaklı fesih

Bu bilgiler somut olayda hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.