Odstąpienie zgodnie z § 19 VVG i uchylenie się zgodnie z § 22 VVG
Wobec umowy BU ubezpieczyciel dysponuje dwoma oświadczeniami. Odstąpienie zgodnie z § 19 ust. 2 VVG wymaga naruszenia obowiązku informacyjnego z § 19 ust. 1 VVG. Uchylenie się zgodnie z § 22 VVG w związku z § 123 ust. 1 BGB wymaga dodatkowo podstępnego wprowadzenia w błąd.
Skutki są różne. Przy odstąpieniu po zajściu wypadku ubezpieczeniowego obowiązek świadczenia odpada tylko w takim zakresie, w jakim zatajona okoliczność była przyczynowa dla wypadku ubezpieczeniowego albo dla podstawy i zakresu świadczenia (§ 21 ust. 2 zdanie 1 VVG). Skuteczne uchylenie się usuwa umowę od samego początku.
Prawa z § 19 ust. 2 do 4 VVG przysługują ubezpieczycielowi tylko wtedy, gdy odrębnym zawiadomieniem w formie tekstowej pouczył Cię o skutkach naruszenia obowiązku informacyjnego (§ 19 ust. 5 VVG). Bez tego pouczenia odstąpienie jest bezskuteczne.
Terminy dla odstąpienia i uchylenia się
Ubezpieczyciel musi dochodzić praw z § 19 ust. 2 do 4 VVG pisemnie w ciągu miesiąca (§ 21 ust. 1 VVG). Termin biegnie od chwili powzięcia przez niego wiadomości o naruszeniu obowiązku informacyjnego. W oświadczeniu musi podać okoliczności, na których je opiera.
Prawa te wygasają po pięciu latach od zawarcia umowy, a przy umyślnym lub podstępnym naruszeniu obowiązku informacyjnego po dziesięciu latach (§ 21 ust. 3 VVG). Wypadki ubezpieczeniowe, które zaszły przed upływem tego terminu, pozostają wyłączone.
Dla uchylenia się biegnie odrębny termin. Wynosi on rok od chwili, w której ubezpieczyciel wykrył wprowadzenie w błąd, i kończy się najpóźniej po dziesięciu latach od złożenia Twojego oświadczenia woli o zawarciu umowy (§ 124 BGB).
Przeciwdowód braku związku przyczynowego i ciężar dowodu przy podstępie
Naruszenie obowiązku informacyjnego nie prowadzi automatycznie do zwolnienia ze świadczenia. To, na czym upada oświadczenie ubezpieczyciela, zależy od tego, czy opiera się on na odstąpieniu, czy na podstępnym wprowadzeniu w błąd. Obie drogi badamy oddzielnie.
Przeciwdowód braku związku przyczynowego z § 21 ust. 2 VVG
Jeśli ubezpieczyciel odstępuje od umowy po zajściu wypadku ubezpieczeniowego, pozostaje zobowiązany do świadczenia, gdy zatajona okoliczność nie była przyczynowa ani dla zajścia czy stwierdzenia wypadku ubezpieczeniowego, ani dla podstawy czy zakresu świadczenia (§ 21 ust. 2 zdanie 1 VVG). Zatajone leczenie pleców nie ma żadnego związku z niezdolnością do pracy z powodu choroby nowotworowej.
Przy podstępnym naruszeniu obowiązku informacyjnego ten zarzut nie działa (§ 21 ust. 2 zdanie 2 VVG).
Ciężar dowodu podstępu spoczywa na ubezpieczycielu
Kto uchyla się z powodu podstępnego wprowadzenia w błąd, musi udowodnić jego przesłanki (§ 123 ust. 1 BGB, § 22 VVG). Ubezpieczyciel musi więc wykazać, że przy składaniu wniosku świadomie podałeś nieprawdziwe lub niepełne informacje i tym samym wpłynąłeś na jego decyzję o przyjęciu ryzyka. Samo zapomnienie lub niewiedza nie wystarczą.
Co zrobić po piśmie o uchyleniu się
Po otrzymaniu oświadczenia Twoja pozycja rozstrzyga się w dwóch punktach: w tym, co zabezpieczysz, i w tym, co napiszesz do ubezpieczyciela. Obu tych rzeczy trudno później skorygować. Od tego momentu korespondencja należy do rąk adwokata.
Lista kontrolna zaraz po otrzymaniu oświadczenia
Zachowaj pismo razem z kopertą, ponieważ data i moment doręczenia dowodzą, kiedy ubezpieczyciel złożył swoje oświadczenie. Niczego nie podpisuj. Nie składaj żadnych oświadczeń w sprawie pytań zdrowotnych. Zbierz wniosek, pytania zdrowotne wraz z Twoimi odpowiedziami oraz pouczenie z § 19 ust. 5 VVG. Sprawdź, czy masz ubezpieczenie ochrony prawnej.
Dlaczego nie powinieneś odpowiadać sam
Własne oświadczenia wobec ubezpieczyciela są ryzykowne. Każdą wypowiedź na temat pytań zdrowotnych może wykorzystać jako potwierdzenie swojego stanowiska. Adwokat specjalizujący się w prawie ubezpieczeniowym przejmuje korespondencję i ogranicza ją do tego, co wspiera Twoją pozycję prawną.
Dalsze informacje
Te tematy mogą Cię również zainteresować:
