Sprawdzenie porozumienia stron

Ochrona przed zwolnieniem i odstąpienie w porozumieniu stron

Porozumienie stron to umowa między pracodawcą a pracownikiem o zakończeniu stosunku pracy. § 623 BGB wymaga dla niej formy pisemnej i wyklucza formę elektroniczną; dlatego obietnica złożona mailowo nie kończy stosunku pracy. Dopóki nie ma podpisu, każdy punkt pozostaje przedmiotem negocjacji.

Pozew o ochronę przed zwolnieniem zgodnie z § 4 KSchG skierowany jest przeciwko wypowiedzeniu. Przeciwko porozumieniu stron nie jest dopuszczalny, ponieważ jest ono dwustronną czynnością prawną. Podpisując je, rezygnujesz z sądowej ochrony trwałości zatrudnienia.

Prawo odstąpienia nie istnieje. Federalny Sąd Pracy (BAG) orzekł, że zgoda na zawarcie porozumienia stron w prawie pracy nie może zostać odwołana na podstawie § 355 BGB (BAG, wyrok z 07.02.2019, sygn. 6 AZR 75/18). Kto chce uwolnić się od umowy, musi oprzeć się na uchyleniu się od skutków oświadczenia zgodnie z § 123 BGB albo na naruszeniu nakazu uczciwych negocjacji.

Jak uniknąć karencji w zasiłku dla bezrobotnych

Kto sam rozwiązuje swój stosunek pracy bez ważnego powodu, postępuje sprzecznie z zasadami ubezpieczenia; prawo do zasiłku dla bezrobotnych zostaje wtedy zawieszone na czas karencji. Karencja przy rezygnacji z pracy trwa dwanaście tygodni (§ 159 ust. 1 i ust. 3 SGB III). Krótsze karencje, sześcio- lub trzytygodniowe, obowiązują tylko w tam wymienionych przypadkach.

Dodatkowo skraca się łączny okres pobierania zasiłku. Przy dwunastotygodniowej karencji zmniejsza się on o liczbę dni karencji, jednak co najmniej o jedną czwartą okresu, który przysługiwałby po zdarzeniu wywołującym karencję (§ 148 ust. 1 nr 4 SGB III).

Ważny powód usuwa karencję. Zgodnie z wytycznymi Federalnej Agencji Pracy dotyczącymi § 159 SGB III uznaje się go bez dalszej weryfikacji za istniejący, gdy grozi wypowiedzenie z przyczyn zakładowych, zachowany jest okres wypowiedzenia, a odprawa nie przekracza 0,5 wynagrodzenia miesięcznego za rok zatrudnienia.

Ten próg nawiązuje do § 1a ust. 2 KSchG. Wyższa odprawa sama w sobie nie prowadzi do karencji; powyżej progu Agencja Pracy bada, czy zagrożone wypowiedzenie byłoby zgodne z prawem.

Data zakończenia niesie drugie ryzyko. Jeśli stosunek pracy kończy się przed upływem zwykłego okresu wypowiedzenia i wypłacana jest za to odprawa, zasiłek dla bezrobotnych zostaje zawieszony do dnia, w którym stosunek pracy zakończyłby się przy zachowaniu tego okresu (§ 158 ust. 1 SGB III).

Jakie klauzule powinny znaleźć się w porozumieniu stron

Po odejściu z pracy wyłącznie treść umowy decyduje o tym, jakie roszczenia jeszcze istnieją. Poniższe punkty regulują pieniądze, świadectwo pracy i moment zakończenia.

Klauzule, które zabezpieczają Twoje roszczenia

Odprawa powinna znaleźć się w umowie jako kwota brutto z terminem wymagalności. Data zakończenia powinna odpowiadać zwykłemu okresowi wypowiedzenia, w przeciwnym razie zasiłek dla bezrobotnych zostaje zawieszony na podstawie § 158 ust. 1 SGB III. Jako przyczynę umowa powinna wskazywać grożące wypowiedzenie z przyczyn zakładowych.

Zaległy urlop, nadgodziny i niewypłacone roszczenia z tytułu premii wymagają każde osobnej regulacji, podobnie jak zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy przy zachowaniu wynagrodzenia. Dla świadectwa pracy można ustalić minimalną ocenę, a jeszcze lepiej, pełną treść jako załącznik do umowy.

Klauzule z ryzykiem finansowym

Ogólna klauzula rozliczeniowa uznaje wszystkie wzajemne roszczenia za zaspokojone i tym samym obejmuje także ekwiwalent za urlop, wynagrodzenie za nadgodziny i wypłaty premii. Wyraźnie wyłącz te pozycje.

Sformułowania takie jak „na życzenie pracownika” lub „za obopólnym porozumieniem” przemawiają przeciwko ważnemu powodowi w rozumieniu § 159 SGB III. Zakaz konkurencji po ustaniu umowy wiąże Cię tylko wtedy, gdy przyrzeczone odszkodowanie karencyjne za każdy rok zakazu sięga co najmniej połowy ostatnio otrzymywanych świadczeń umownych (§ 74 ust. 2 HGB).

Sprawdź ponadto obowiązek zachowania poufności co do wysokości odprawy, kary umowne za wcześniejsze wypowiedzenie przez pracownika oraz klauzule zwrotu kosztów szkoleń.

Po podpisaniu: uchylenie się i bezskuteczność

Podpisane porozumienie stron można usunąć tylko pod ścisłymi warunkami. W grę wchodzą dwie drogi: uchylenie się od skutków oświadczenia zgodnie z § 123 BGB oraz naruszenie nakazu uczciwych negocjacji.

Uchylenie się zgodnie z § 123 BGB

Kto został skłoniony do złożenia oświadczenia woli podstępnie albo bezprawnie przez groźbę, może uchylić się od tego oświadczenia zgodnie z § 123 ust. 1 BGB. Groźba jest bezprawna, jeśli dotyczy wypowiedzenia, którego rozsądny pracodawca nie mógłby poważnie brać pod uwagę (BAG, wyrok z 24.02.2022, sygn. 6 AZR 333/21).

Drugą podstawą uchylenia się jest podstępne wprowadzenie w błąd, na przykład przez nieprawdziwe informacje o zbliżającym się zamknięciu zakładu.

Termin na uchylenie się wynosi rok (§ 124 ust. 1 BGB). Przy podstępnym wprowadzeniu w błąd biegnie on od wykrycia oszustwa, przy groźbie dopiero od chwili ustania sytuacji przymusowej (§ 124 ust. 2 BGB).

Skuteczne uchylenie się czyni umowę bezskuteczną od początku (§ 142 ust. 1 BGB). Stosunek pracy trwa wówczas nadal.

Nakaz uczciwych negocjacji według wyroku BAG w sprawie 6 AZR 75/18

Porozumienie stron jest bezskuteczne, jeśli zostało zawarte z naruszeniem nakazu uczciwych negocjacji (BAG, wyrok z 07.02.2019, sygn. 6 AZR 75/18). Nakaz ten wynika jako obowiązek uboczny z podjęcia negocjacji umownych.

Zostaje on naruszony, gdy jedna strona stwarza sytuację presji psychicznej, która istotnie utrudnia drugiej stronie swobodne i przemyślane podjęcie decyzji. W rozstrzygniętej sprawie pracodawca zawarł umowę w mieszkaniu chorej pracownicy; Federalny Sąd Pracy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w celu zbadania, czy wykorzystał on jej osłabienie spowodowane chorobą.

Sam brak czasu na zastanowienie nie wystarcza do tego. Pracodawca nie negocjuje nieuczciwie tylko dlatego, że przedstawia porozumienie stron wyłącznie do natychmiastowego przyjęcia (BAG, wyrok z 24.02.2022, sygn. 6 AZR 333/21).

Jeśli doszło do naruszenia, pracodawca jest zobowiązany do odszkodowania zgodnie z § 249 ust. 1 BGB i musi przywrócić stan, który istniałby bez naruszenia obowiązku. Stosunek pracy trwa wówczas nadal.

Dalsze informacje

Te tematy mogą Cię również zainteresować:

• Odprawa po zwolnieniu
• Pozew o ochronę przed zwolnieniem
• Zaskarżenie świadectwa pracy